MEKANSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ
CBS nedir, hangi alanlarda kullanılır?
Coğrafi bilgi sistemleri (CBS) her türlü veriyi oluşturmak, yönetmek, analiz etmek ve haritalamak için kullanılan bir teknolojidir.
CBS, verileri bir haritaya bağlayarak konum verilerini (nesnelerin nerede olduğu) her türlü tanımlayıcı bilgiyle (nesnelerin orada nasıl olduğu) bütünleştirir.
CBS, sahip olduğu özellikler ile kentsel ve bölgesel planlama, tarım, orman, peyzaj planlama, jeoloji, savunma, emniyet, turizm, arkeoloji, yerel yönetimler, nüfus, eğitim, çevre, tıp gibi birçok sektörde uygulama alanına sahiptir.
CBS VE UZAKTAN ALGILAMANIN UYGULAMA ALANLARI
Uzaktan algılama ve CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri); mekânsal verilerden elde edilen coğrafi bilgilerin toplanması, analizi, görüntülenmesi ve kullanılmasını sağlayan teknolojilerdir.
Uzaktan algılama ve CBS günümüzde;
- doğal kaynakların yönetimi, arazi kullanımı değişikliklerinin izlenmesi, ormansızlaşma ve çölleşme gibi çevresel tehditlerin belirlenmesi; doğal afet risklerinin değerlendirilmesi gibi çevresel analizlerde,
- tarım alanlarının izlenmesi, bitki örtüsü analizi, verimlilik değerlendirmeleri, tarımsal su kullanımının optimizasyonu gibi tarım uygulamalarında,
- kentsel büyüme izleme, altyapı yönetimi ve ulaşım planlaması gibi şehir yönetimi alanlarında,
- su kalitesinin izlenmesi, su kaynaklarının haritalanması, su arzının planlanması gibi su kaynakları yönetimi uygulamalarında,
- habitat ve biyoçeşitlilik izleme, doğal yaşamın ve biyolojik çeşitliliğin korunması gibi çevre koruma uygulamalarında,
- afetlerin izlenmesi, zararın belirlenmesi, acil durum müdahalesinin koordine edilmesi gibi afet yönetimi uygulamalarında kullanılmaktadır.
- Türkiye’de son yıllarda pek çok kamu kurumu ve özel sektör kuruluşu yaptıkları hizmetleri mekânsal bilgi teknolojileriyle uzaktan algılama ve CBS’ye entegre hâle getirmektedir. Kamu kurumları, doğal ve beşerî kaynakların sürdürülebilir şekilde kullanımını amaçlayan, mekânsal bilgi teknolojileriyle entegre olmuş çok sayıda proje geliştirmiş ve geliştirmeye devam etmektedir.
MEKÂNSAL VERİLERİN HARİTALARA AKTARILMASI
Mekânsal veri, herhangi bir özelliğin konumunu (nerede olduğunu) ifade ederken mekânsal olmayan veri belirli bir konuma sahip özellik hakkında tanıtıcı bilgileri ifade eder. Mekânsal verilerin haritalardaki gösteriminde üç sembol kullanılır. Bunlar nokta, çizgi ve alandır.
Sınırları belirlenmiş bir yerde tespit edilen coğrafi unsurların mekânsal dağılışı harita üzerinde gösterilir. Haritada doğal, beşerî ve ekonomik özelliklerin nerede olduğuna ilişkin model ve desenler görünür hâle gelir.
Okul, ev, lokanta vb. şekli ve sınırları küçük olan mekânsal veriler için nokta; yol, akarsu vb. mekânsal veriler için çizgi; göl, orman gibi mekânsal veriler için alan kullanılır.
